De shop in Amsterdam is open op zaterdag van 11 tot 17 uur.

Gerestaureerde stijlitems – Amsterdamse School, Art Deco, Jugendstil

Schitterende veelal antieke gerestaureerde stijlitems in eigen atelier van met name de stijlen Amsterdamse School, Art Deco en Jugendstil bij Vorm en Stijl.

Amsterdamse School

De eerste tekenen

De Amsterdamse School stijl is rond 1910 is ontstaan. Het is net als de Art Nouveau en de meer rationele Nieuwe Kunst van Berlage, die beide iets eerder ontstonden, een reactie op de neostijlen uit de 19e eeuw. Deze neostijl beweging (o.a. Pierre Cuypers), wordt gekenmerkt door ontwerpen op het imiteren van klassieke, gotische of renaissance gebouwen. Eind 19e eeuw kwam er door de snelle verandering in de maatschappij door de industrialisatie en nieuwe uitvindingen een wens om te vernieuwen qua vormgeving. In andere delen van Europa was Art Nouveau al een tijd populair, terwijl rond 1890 in Nederland een door Berlage getrokken sobere en rationele variant hiervan. Deze was echter zo sober, dat er al snel een tegenbeweging kwam.

Jonge architecten begonnen de typisch Nederlandse materialen, als bakstenen en dakpannen, te gebruiken om juist compleet irrationele vormen te creëren. De nadruk lag nu meer op uitbundige vormen, schoonheid en romantiek. Een verademing vergeleken met de vaak zwaarmoedige ontwerpen van Berlage en al snel werd dit omarmd door het grote publiek. De meeste van deze architecten hadden een artistiekere benadering van de architectuur in plaats van de ideeën en werkwijze vanuit de ingenieursopleiding. In plaats van de bouwkunde van Berlage, voelden zij meer voor de bouwkunst. Een verschil met de Art Nouveau is dat bij de laatste vaak natuurlijke en plantaardige vormen als inspiratie werden genomen, denk aan bloemen, planten, vogels, draken, etc., terwijl de Amsterdamse School vaak een abstractere uitstraling heeft. Ook ligt bij de Amsterdamse School de nadruk sterker op de compositie van de verschillende vormen.

Bij de Amsterdamse School werd gezocht naar steeds creatievere manieren om materialen zoals bakstenen, dakpannen en hout voor de kozijnen te gebruiken. Bakstenen zijn ideaal voor allerlei creatieve uitspattingen: experimenten met metselverbanden, uitsteeksels, sierrandjes, rondingen, ramen in bijzondere vormen, maar steeds vaker werd de nadruk gelegd op abstracte composities. Meer dan bij andere stijlen was er aandacht voor het plaatsen van driedimensionale vormen, vlakken, lijnen en elementen in composities die niet zozeer functioneel waren maar meer onverwachte elementen.

De Amsterdamse School in Amsterdam

In belangrijke factor voor de ontwikkeling van de de Amsterdamse School was de dienst Publieke Werken in de gemeente Amsterdam, deze gemeentelijke dienst die verantwoordelijk was voor openbare gebouwen, zoals scholen, bruggen en straatmeubilair, maar die ook de stedenbouwkundige plannen voor de stad maakte. Directeur A.W. Bos wilde een moderne organisatie maken en nodigde daarom de jonge Amsterdamse School architecten uit om de ontwerpen te maken. Aangezien Amsterdam in die tijd enorm groeide, was de invloed van deze dienst groot. Honderden scholen, honderden bruggen, maar ook de gebouwen voor diensten als de tram, het elektriciteitsbedrijf en het stadhuis werden allemaal in deze stijl gebouwd.

Tot slot was er in Amsterdam de schoonheids- of welstandscommissie opgezet. Deze commissie bestond uit vooraanstaande architecten (niet verbonden met de gemeente) die voor zichzelf een positie had verworven om alle nieuwbouw te keuren en adviezen uit te brengen over het ontwerp. Het college van B&W mocht hiermee doen wat zij wilde, maar in de praktijk namen zij alle adviezen over en keurden veel gebouwen af. Hoewel de welstand in het begin zelfs huiverig was geweest ten opzichte van de nieuwe stijl, bestond deze na enkele jaren uit enkel Amsterdamse School architecten. Het is niet zo raar dat er daardoor een sterke voorkeur uitging naar ontwerpen in de Amsterdamse School stijl. Ook architecten die eerder in een andere stijl hadden gebouwd, pasten hun ontwerpen aan door er Amsterdamse School trekjes aan toe te voegen, anders krijgen zij gewoon geen opdrachten meer.

De Amsterdamse School als totaal stijl

De Amsterdamse School is niet alleen een architectuurstijl maar werd ook toegepast bij andere objecten, zoals meubilair, grafische ontwerpen en gebruiksobjecten. Het is wel kenmerkend van deze tijd dat er werd geprobeerd de grenzen tussen architectuur en toegepaste kunst te vervagen. Er werd getracht om aan de ene kant de verschillende kunsten te doen samensmelten door beeldhouwwerk, smeedijzerwerk, meubilair, muurschilderingen mee te nemen en aan de andere kant een hoge mate van ambacht in alle materialen toe te passen, sierlijk tegelwerk, elegante trapleuningen, mooi gipswerk, glas-in-lood, enz.

De stijl werd al gauw populairder onder alle lagen van de bevolking. Sierlijk bouwen was al langer in trek en werd steeds meer gewaardeerd door deze nieuwe stroming en werd ook door de elite veel besteld. Er zijn talloze villa’s bekend in Amsterdamse School stijl waar ook mooie voorbeelden te vinden zijn van meubilair in de Amsterdamse School stijl.